
ଏହା ସମସ୍ତେ ଜାଣନ୍ତି ଯେ ଭାରତରେ ଲୋକେ ବିନା ଡାକ୍ତରୀ ପରାମର୍ଶରେ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ ଔଷଧ ନେବା ସାଧାରଣ କଥା ହୋଇଛି। ଏହି ଔଷଧର ନିରନ୍ତର ବ୍ୟବହାର ସେମାନଙ୍କ ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତିକୁ ଗଭୀର ଭାବରେ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଥିବା ଜାଣିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଲୋକେ ବିନା ଡ଼ାକ୍ତରୀ ପରାମର୍ଶରେ ବ୍ୟାପକ ଆକାରରେ ଏହାର ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି। ଫଳରେ ଏପରି ଏକ ସମୟ ଆସେ ଯେତେବେଳେ ଏହି ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ ଔଷଧ ରୋଗ ଉପରେ ପ୍ରଭାବୀ ହେବା କାର୍ଯ୍ୟ ବନ୍ଦ କରିଦେଇଥାଏ ।
ଏ ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଅଧ୍ୟୟନରୁ ଏହି ଚିନ୍ତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ନୂତନ ଅଧ୍ୟୟନରେ ଏକ ବିଚଳିତକାରୀ ସତ୍ୟ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି ଯେ ଭାରତରେ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ର ଅପବ୍ୟବହାର ପଛରେ ରୋଗୀଙ୍କ ଚିନ୍ତାଧାରା ଏକ ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ଅଟେ। ଅଧିକାଂଶ ଲୋକ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ଏହି ଔଷଧ ଗ୍ରହଣ କରି ସେମାନେ ଆପେ ଆପେ ସୁସ୍ଥ ହୋଇଯିବେ। ସେମାନଙ୍କୁ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବାକୁ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ଘରୋଇ କ୍ଷେତ୍ରର କିଛି ଡାକ୍ତର ପ୍ରାୟତଃ ଏହା କରନ୍ତି, ଯେପରି ରୋଗୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ନ ପଳାନ୍ତି। ପ୍ରକୃତରେ ଏହି ଧାରା ଫଳାଫଳ ବହୁତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ। ଅଧ୍ୟୟନ ଅନୁଯାୟୀ କେବଳ ଭାରତରେ ଘରୋଇ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବାର୍ଷିକ ୫୦ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ ଔଷଧ ଲେଖାଯାଇଥାଏ । ଏହି ଔଷଧଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ବଡ଼ ସଂଖ୍ୟା ଏପରି ଔଷଧ ସବୁ ଅଛି, ଯେଉଁଗୁଡିକର ବ୍ୟବହାରର କୈାଣସି ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ। ଏହି ଅପବ୍ୟବହାର ସାଧାରଣତଃ ପିଲାମାନଙ୍କ ଝାଡ଼ାବାନ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ସର୍ବାଧିକ। ତଥାପି ଅଧିକାଂଶ ମାମଲା ଭାଇରାଲର ପ୍ରଭାବରେ ହୋଇଥାଏ। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଓରାଲ୍ ରିହାଇଡ୍ରେସନ୍ ସଲ୍ଟ ଏବଂ ଜିଙ୍କ ସକାରାତ୍ମକ ଫଳାଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ଅଧ୍ୟୟନରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ ଏହା ସତ୍ତ୍ୱେ ୭୦ ପ୍ରତିଶତ ମାମଲାରେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ ଦ୍ଵାରା ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଉଛି। କିନ୍ତୁ ବାସ୍ତବତା ହେଉଛି ଅଯୌକ୍ତିକ ଚାହିଦା, କଠୋର ଆଇନର ଅଭାବ ଏବଂ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତାଠାରୁ ଅଧିକ ଔଷଧ ଲେଖିବା ଯୋଗ ରୋଗୀଙ୍କ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଚାଲିଛି। ସମୟ ସହିତ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇବା ଯୋଗୁ ଏକ ମାରାତ୍ମକ ଚକ୍ର ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ, ଯାହା ରୋଗୀଙ୍କ ଶରୀରରେ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ ।
ବାସ୍ତବ ପକ୍ଷେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସଙ୍କଟ ହେଉଛି ଯେ ଗୋଟିଏ ସମୟ ପରେ ଏହି ଔଷଧଗୁଡ଼ିକ ରୋଗ ବିରୁଦ୍ଧରେ କାମ କରିବା ବନ୍ଦ କରିଦିଅନ୍ତି। ଅନେକ ପ୍ରକାରର ରୋଗ ସୃଷ୍ଟିକାରୀ ଜୀବାଣୁ ଏହି ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି ବିକଶିତ କରନ୍ତି, ଯାହା ଫଳରେ ସେମାନଙ୍କୁ ମୂଳପୋଛ କରିହୁଏନାହି।ଏହା ସମ୍ଭବ ଯେ ମହାମାରୀ ସମୟରେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଶରୀର ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ ବ୍ୟବହାର ସତ୍ତ୍ୱେ ତାହା ତାଙ୍କୁ “ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିପାରିନଥାଏ। ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଏହି ସଙ୍କଟକୁ ଏଡାଇବା ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ସରଳ ପ୍ରତିକାର ହେଉଛି ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ ର ବ୍ୟବହାରକୁ କମ କରିବା। ସରକାରମାନେ ଏହାକୁ ଆଇନ ମାଧ୍ୟମରେ ମଧ୍ୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଉଚିତ। ଆମକୁ ଏହା ସହିତ ଜଡିତ ଆସନ୍ନ ସଙ୍କଟକୁ ଅନୁଭବ କରିବାକୁ ପଡିବ। ଏହି ବିପଦ ରୋଗୀଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସୁରକ୍ଷାଠାରୁ ବହୁତ ଦୂରରେ ବ୍ୟାପିଛି।
ଏକ ଗମ୍ଭୀର ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ହେଉଛି ଯେ ଆଣ୍ଟିମାଇକ୍ରୋବାୟଲ୍ ପ୍ରତିରୋଧ ଅର୍ଥାତ୍ AMR ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଘାତକ ସଙ୍କଟ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଭାବରେ ଉଭା ହେଉଛି। ଭୟଙ୍କର ସଂଖ୍ୟା ହେଉଛି ଯେ ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରରେ ଏହା ପ୍ରତିବର୍ଷ ପ୍ରାୟ ୫୦ ଲକ୍ଷ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟାଇଥାଏ। କେବଳ ଭାରତରେ ୨୦୨୧ ମସିହାରେ ୨ ଲକ୍ଷ ୫୦ ହଜାରରୁ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ମୃତ୍ୟୁ ସିଧାସଳଖ AMR ସହିତ ଜଡିତ ଥିଲା ଏବଂ ପ୍ରାୟ ୧୦ ଲକ୍ଷ ମୃତ୍ୟୁ ଔଷଧ-ପ୍ରତିରୋଧୀ ସଂକ୍ରମଣ ସହିତ ଜଡିତ ଥିଲା। ବିଶେଷ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ହେଉଛି ଯେ ୨୦୧୯ ରେ ଗୁରୁତର ଔଷଧ-ପ୍ରତିରୋଧୀ ଜୀବାଣୁ ସଂକ୍ରମଣ ଥିବା ଭାରତୀୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେବଳ ୭.୮ ପ୍ରତିଶତ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ ପାଇଥିଲେ, ଯାହା ଏହି ଚିକିତ୍ସା ପଦ୍ଧତିର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ତ୍ରୁଟିକୁ ଉଜାଗର କରିଥିଲା। ପ୍ରତିରୋଧୀ ଜୀବାଣୁ ସହଜରେ ବ୍ୟାପିଯାଏ ଏବଂ ଥରେ ଆରୋଗ୍ୟ ହୋଇପାରିବା ଯୋଗ୍ୟ ସଂକ୍ରମଣକୁ ମାରାତ୍ମକ ସଂକ୍ରମଣରେ ପରିଣତ କରେ, ଯାହା ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର, କର୍କଟ ଚିକିତ୍ସା ଏବଂ ନିୟମିତ ଯତ୍ନକୁ ଅଧିକ ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥାଏ।
ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଏହି ଦିଗରେ ଏକ ଜନସଚେତନତା ଅଭିଯାନର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି ଯେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଛୋଟ ରୋଗ ପାଇଁ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ ନେବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ। ସାର୍ବଜନୀନ ଅଭିଯାନ ମାଧ୍ୟମରେ, ସରକାରୀ ଏବଂ ସାମାଜିକ ସ୍ତରରେ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ ସମ୍ପର୍କିତ ଭୁଲ ଧାରଣା ଦୂର କରିବାକୁ ପଡିବ। ସେମାନଙ୍କର ଅବାଧ ବ୍ୟବହାର ବନ୍ଦ କରିବା ପାଇଁ ଆଇନ ଦ୍ୱାରା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଆବଶ୍ୟକ। ଏହା ସହିତ ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ସୁଲଭ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ବିକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ୟାପକ ଭାବରେ ଉପଲବ୍ଧ କରିବାକୁ ପଡିବ। ଏହା ସହିତ ସରକାର ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଉଚିତ ଯେ ଯେଉଁମାନଙ୍କୁ ପ୍ରକୃତରେ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ ଆବଶ୍ୟକ, ସେମାନେ ସହଜରେ ଏବଂ ଯଥା ସମୟରେ ସେଗୁଡ଼ିକ ପାଇପାରିବେ। ନଚେତ୍ ପ୍ରତିରୋଧର ଏହି ନୀରବ ମହାମାରୀ ଅଗଣିତ ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନ ନେବ।
